Iasacht ar ioncam íseal in Éirinn

Ní deacair iasacht a fháil in Éirinn má tá tú sásta ráta ard a íoc. Is é an dúshlán atá ann iasacht a fháil atá inacmhainne, nach méadóidh do chuid fiach agus a oireann do bhuiséad atá teann cheana féin. Do dhaoine ar leas sóisialach, ar phinsean beag nó ar phá íseal, is mór idir na roghanna atá ar fáil.

Díríonn an leathanach seo ar na foinsí creidmheasa is sábháilte, ar an gcaoi a n-oibríonn an córas rialála agus ar na comharthaí a thaispeánann go bhfuil tairiscint le seachaint.

Comhar creidmheasa: an rogha is coitianta

Is comharchumainn neamhbhrabúis iad na comhair chreidmheasa, faoi úinéireacht a mball. Bíonn ceangal leo trí cheantar, trí áit oibre nó trí ghairm. Is minic go mbreathnaíonn siad ar do stair choigilte leo seachas ar do theideal poist amháin, agus tá teorainn dhlíthiúil ar an ús is féidir leo a ghearradh. Is fiú ballraíocht a ghlacadh agus coigilt bheag rialta a thosú, fiú mura bhfuil iasacht uait fós: cruthaíonn sé caidreamh agus taifead.

Scéim "It Makes Sense"

Trí chomhair chreidmheasa rannpháirteacha, tá scéim iasachtaí bheaga ann do dhaoine a fhaigheann íocaíochtaí leasa shóisialaigh, mar mhalairt ar iasachtóirí airgid ardchostais. Is féidir an aisíocaíocht a bhaint go díreach ó d'íocaíocht leasa trí Scéim an Bhuiséid Teaghlaigh, rud a chabhraíonn le haisíocaíochtaí a choinneáil rialta. Fiafraigh de do chomhar creidmheasa áitiúil an bhfuil sé páirteach ann.

An Banc Ceannais agus na rialacha

Is é Banc Ceannais na hÉireann a rialaíonn bainc, comhair chreidmheasa agus iasachtóirí airgid. Caithfidh iasachtóir airgid ceadúnas a bheith aige, agus tá clár poiblí ann de na hiasachtóirí ceadúnaithe. Má tá duine ag tairiscint iasachta agus nach bhfuil sé ar an gclár sin, ná déan gnó leis.

Ní mór d'iasachtóir airgid ceadúnaithe an ráta APR a thaispeáint go soiléir, agus tá teorainneacha dlíthiúla ar chostas na hiasachta ardchostais. Fiú amháin laistigh de na teorainneacha sin, áfach, is i bhfad níos daoire iad na hiasachtaí seo ná iasacht ó chomhar creidmheasa.

An Lárchlár Creidmheasa

Coinníonn an Lárchlár Creidmheasa, a bhainistíonn an Banc Ceannais, taifead ar iasachtaí agus ar aisíocaíochtaí. Breathnaíonn iasachtóirí air sula gceadaíonn siad iasacht. Tá sé de cheart agat do thuarascáil féin a iarraidh saor in aisce agus earráidí a cheartú. Is fiú é seo a dhéanamh sula ndéanann tú iarratas, ionas nach gcuirfidh taifead mícheart bac ort.

Cad iad na roghanna eile?

• Cúnamh poiblí ar dtús: d'fhéadfadh íocaíocht ón Roinn Coimirce Sóisialaí an costas a chlúdach gan iasacht ar bith; féach ár leathanach ar chúnamh airgeadais práinneach in Éirinn.
• Socrú íocaíochta leis an gcuideachta fuinnimh, leis an údarás áitiúil nó leis an siopa, in ionad iasacht a ghlacadh chun bille a ghlanadh.
• Cabhair ó dhaoine muinteartha, ach le comhaontú soiléir scríofa faoin aisíocaíocht chun aighneas a sheachaint.
• Comhairle ó MABS sula síníonn tú rud ar bith: seiceálann siad an bhfuil an iasacht inacmhainne i ndáiríre.

Liosta seiceála roimh iarratas

• Cé mhéad go díreach atá uait, agus ar féidir le haon chúnamh poiblí é a chlúdach?
• An féidir leat an aisíocaíocht mhíosúil a íoc tar éis cíosa, bia agus fuinnimh?
• An bhfuil an ráta APR agus an méid iomlán le haisíoc scríofa go soiléir?
• An bhfuil an t-iasachtóir ceadúnaithe ag an mBanc Ceannais?
• An bhfuil táillí breise ann má bhíonn aisíocaíocht déanach?
• Ar labhair tú le MABS nó le Citizens Information faoi?

Comharthaí calaoise

Bí an-chúramach le tairiscintí a thagann chugat ar Facebook, ar WhatsApp nó trí theachtaireacht téacs. Is calaois iad, beagnach i gcónaí, nuair a iarrtar ort táille "riaracháin" nó "árachais" a íoc roimh ré, nuair a gheallann siad iasacht "gan seiceáil chreidmheasa ar bith", nó nuair a bhrúnn siad ort cinneadh a dhéanamh láithreach. Ná tabhair sonraí bainc ná cóid aonuaire d'aon duine. Má bhíonn amhras ort, seiceáil clár an Bhainc Ceannais agus tuairiscigh an scéal don Gharda Síochána.

Nuair atá fiacha ann cheana

Má tá deacracht agat na hiasachtaí atá agat cheana a aisíoc, ní réiteach é iasacht nua a ghlacadh chun iad a ghlanadh: is minic a mhéadaíonn sé an fhadhb. Is é MABS an chéad áit le dul. Is féidir leo plean réalaíoch a dhréachtú, labhairt le creidiúnaithe agus, más gá, tú a threorú chuig na réitigh dócmhainneachta atá ar fáil faoi Sheirbhís Dócmhainneachta na hÉireann. Tá níos mó eolais ginearálta ar an leathanach baile Gaeilge.

Ní thugann an suíomh seo iasachtaí, ní chuireann sé duine ar bith i dteagmháil le hiasachtóir agus ní mholann sé aon iasachtóir ar leith.