Lenen met een laag inkomen in Nederland

Met een uitkering, een klein pensioen of een deeltijdbaan is elke onverwachte uitgave een probleem: een kapotte wasmachine, een eindafrekening van de energie of een borg voor een nieuwe woning. Lenen lijkt dan de snelste oplossing, maar juist bij een laag inkomen kan een verkeerde lening een kleine tegenvaller veranderen in een schuld die jaren blijft hangen.

Deze pagina legt uit welke leenvormen in Nederland bestaan voor mensen met een smalle beurs, welke regels u beschermen en waar u eerst moet aankloppen. Creditpauvre.com verstrekt zelf geen leningen en bemiddelt niet.

Eerst kijken: kan het zonder lening?

Voordat u een kredietaanvraag doet, loont het om na te gaan of u recht hebt op geld dat u niet hoeft terug te betalen. Veel mensen met een laag inkomen laten toeslagen of gemeentelijke regelingen liggen omdat ze niet weten dat ze in aanmerking komen.

• Toeslagen: controleer of u zorgtoeslag, huurtoeslag of kindgebonden budget krijgt en of de bedragen kloppen met uw huidige inkomen.
• Bijzondere bijstand: de gemeente kan noodzakelijke, onvoorziene kosten vergoeden, ook als u geen bijstandsuitkering hebt maar wel een laag inkomen.
• Minimaregelingen: veel gemeenten hebben een individuele inkomenstoeslag, een stadspas of een collectieve zorgverzekering voor minima.
• Betalingsregeling: bij een grote rekening van een energieleverancier, zorgverzekeraar of verhuurder kunt u vaak in termijnen betalen zonder rente.

Gaat het om geld dat u vandaag of deze week nodig hebt, lees dan ook onze pagina over dringende financiële hulp in Nederland.

Lenen bij de gemeente of een gemeentelijke kredietbank

Een minder bekende route is de lening via de gemeente. Wie geen recht heeft op een gift uit de bijzondere bijstand, krijgt soms een renteloze lening of een lening met lage rente, bijvoorbeeld voor de inrichting van een woning na een scheiding of na dakloosheid. Dit heet in veel gemeenten leenbijstand.

Daarnaast werken sommige gemeenten met een gemeentelijke kredietbank (soms onder een andere naam, zoals stadsbank). Deze instellingen zijn opgericht om mensen met een laag inkomen een verantwoord alternatief te bieden voor duur commercieel krediet. Ze kijken vooral naar uw budget, niet naar winst. Vraag bij het Wmo-loket, het sociaal wijkteam of de afdeling Werk en Inkomen van uw gemeente welke mogelijkheden er bij u zijn.

Wat het BKR betekent voor uw aanvraag

Banken en kredietverstrekkers raadplegen het Bureau Krediet Registratie (BKR) voordat ze een lening geven. Daar staan leningen, creditcards, rood staan en betalingsachterstanden geregistreerd. Een achterstandscodering maakt het vrijwel onmogelijk om nog regulier krediet te krijgen.

• U mag uw eigen BKR-gegevens gratis inzien.
• Staat er een fout in, dan kunt u de kredietverstrekker vragen die te corrigeren.
• Bedrijven die beloven uw registratie tegen betaling te laten verdwijnen, zijn een rode vlag.

Een negatieve registratie is een signaal om eerst met schuldhulp te praten in plaats van een nieuwe lening te zoeken.

Regels die u beschermen

De Autoriteit Financiële Markten (AFM) houdt toezicht op kredietverstrekkers. Een aanbieder van consumptief krediet moet een vergunning hebben en moet vooraf toetsen of u de lening kunt dragen. Voor die toets gebruiken kredietverstrekkers normen die zijn gebaseerd op berekeningen van het Nibud over wat een huishouden minimaal nodig heeft om van te leven.

Verder geldt in Nederland een wettelijk maximum voor de kredietvergoeding die een aanbieder mag rekenen. Kijk bij elke offerte naar het jaarlijks kostenpercentage: dat is het getal om leningen te vergelijken, niet het maandbedrag. Een lage maandlast over een lange looptijd kan uiteindelijk veel duurder uitvallen.

Leenvormen die vaak duur uitpakken

Sommige vormen van krediet voelen klein, maar stapelen snel op:

• Rood staan op uw betaalrekening: makkelijk, maar met een hoge rente en het risico dat u er nooit meer uit komt.
• Achteraf betalen bij webwinkels: bij te late betaling volgen herinneringen en incassokosten.
• Creditcards met gespreide terugbetaling: het openstaande saldo blijft lang hangen.
• Telefoon of meubels op afbetaling: controleer of dit als krediet wordt geregistreerd.

Hebt u al meerdere betalingsverplichtingen, dan kan een extra lening de druk vergroten. Oversluiten om lasten te verlagen is alleen verstandig als u de totale kosten echt omlaag brengt.

Microkrediet en ondernemers met een klein budget

Wilt u vanuit een uitkering een eigen bedrijf beginnen, dan zijn er andere routes dan een persoonlijke lening. Gemeenten kunnen via het Besluit bijstandverlening zelfstandigen (Bbz) een starterskrediet geven aan wie vanuit de bijstand start. Daarnaast bestaan microfinancieringsinstellingen zoals Qredits, die kleine ondernemers financieren en daarbij coaching aanbieden. Vraag altijd naar de voorwaarden, en reken uit of de onderneming de aflossing kan dragen.

Als de schulden al te hoog zijn

Wie maandelijks tekortkomt, heeft meestal geen nieuwe lening nodig, maar hulp bij de bestaande schulden. Elke gemeente is wettelijk verplicht schuldhulpverlening aan te bieden. Daarbij kan een saneringskrediet aan de orde komen: de gemeentelijke kredietbank lost uw schuldeisers in één keer af tegen een lager bedrag en u betaalt daarna één lening terug die past bij uw budget. Lukt een minnelijke regeling niet, dan kan de Wet schuldsanering natuurlijke personen (Wsnp) een uitweg zijn.

Gratis hulp vindt u ook bij het Juridisch Loket, bij vrijwilligers van organisaties als Humanitas of SchuldHulpMaatje en bij de budgetinformatie van het Nibud.

Checklist en signalen van oplichting

• Vraag eerst toeslagen, bijzondere bijstand en een betalingsregeling aan.
• Controleer of de aanbieder een AFM-vergunning heeft.
• Vergelijk het jaarlijks kostenpercentage en het totaal terug te betalen bedrag.
• Bekijk uw BKR-registratie voordat u aanvraagt.
• Maak een maandbegroting en reken de aflossing erin mee.
• Betaal nooit kosten vooraf om een lening te krijgen: dat is vrijwel altijd fraude.
• Wees wantrouwig tegenover leningen die via sociale media of WhatsApp worden aangeboden.
• Deel nooit uw DigiD, pincode of inlogcodes met een zogenaamde geldschieter.

Woont u in België, dan gelden andere regels; zie onze pagina over lenen met een laag inkomen in België.